Songsak, April 30, 2026 : Warachakgipa dolni dilgipa aro Songsak-ni MLA Dr. Mukul M. Sangma, Chiading, Songsak Bolsalgittim, Dalgal Chidimit Boldakgittim songrangona salgittam wenange, Agor chara, Awilgap ba Amilgap aro gipin bol chararangko suale on·angaha.
Ia bol chararangako ge·anichi namgipa balwako rang·sitna man·a gita aro tangsekgilgil dakgipa buring bolgrimrang gimaanganiko ripingna, chiring chibisikrangko tange rakkina miksongani ong·a.
Bol ge·engon, badia biapo mai bolko ge·o nama aro janggi tanganiko tang·doatna man·gen, jedake Agor (Agarwood) Garo Hills-o an·tangari chagipa bol ong·a aro mandena inditan gamchatgipa ong·a, uko ra·gipa dongani gimin, uko den·e palahani gimin, buringrangoni gimaangtokaha.
Uni gimin gimaangenggipa aro gamchatgipa bolko ripingna gita nanga. India a·song endangered species list-o agor-ba dongahani gimin uko palna gita man·jaha, ia bolara mandena inditan gamchatgipa bol ong·a, iako ge·gipa tangka bang·en man·a aro A·chik A·songo chagipa bol ine ma·sie, an·tangni Skotong Minister ong·miting somoio Dr. Sangma niamko dakaha.
Uni giminsa niamo pangchake A·chik A·songo sorkarini a·a dongja, A·king nokgipasa, chengoni samna bolna bitchilko gran dongiparang dongkuenga, buringoniko ra·bae ge·jawa ine ge·piltaina India sorkri baksa agangrike chara tarie ge·na sikgiparang bagantangtango ge·na sulata ja·man, ge·nokgipa jinmana parake baita pang ge·enga aro unoni badita pang tanga, uko jinmana paraktaia. Pangprakna gong10 ka·e gamani Scheme-koba tariaha aro Garo Hills-ni dam gittam West, East aro South Garo Hills a·jarango millionni million chararangko Megahalaya A·dokni Skotong Minister ong·mitingo sualaha ine Dr. Mukul Sangma aganaha.
Agor bolko India a·songni sagal nalsa Arab, Japan aro Taiwan a·songrangona watata, ua boloniko mandena jakkaltobegipa cream aro perfume-rangko taria aro dam raka. Assam a·dokni Badruddin Ajmal minggipa Garo Hills-ni agor-ko badinge man·e cha·aha, uni perfume showroom-rangan Delhi, aro Mumbai-o dal·dalgipa shopping Mall-rang dongpilaha aro Guwahati-oba dongaha ine Dr Sangma aganaha.
A·chik a·songo gue biteba wachina skang nanggipa, sinkario mingipa biterang dam raka aro biteba nama, bagan bari dakengon, a·palchiniko gue chararangko ra·bae ge·na skang songrango niam dake uko quarantine ka·chengna nanga. Uni ja·mansa baganrango ge·na nanga, maina a·paloniko ra·bagipa biati gnanggiparang ong·a. Skang Mandal Nokat, Mandalgre, Daribok Durama jolrango Sikkim-oniko Elaichi dal·giparangko ra·baon, sam sate, Horticulture Hub-o sam sataie quarantine ka·esa sualaha aro pangsaonikon onikon gong1000 parakrang man·aha. Uko nike antidamrango sam satgija quarantine ka·gija skatang ra·bae ge·anichi rimrim mara sitokaha, ineba ua aganaha.
Da·ororo buringrango sam satgipa bilongen namja, rakgipa samko satanichi samsirang sia aro chimikrang ringna jakkalgipa chi baksa brinako ringode, Cancer sabiko man·a. Uni gimin namgijagipa Toxin palako nikode, Agriculture Inspector-na kobor on·na nanga, ineba Dr. Sangma aganangaha

