@ghdnews.in@

Tura, Jan 13, 2026: Sombar salo Warachakgipa dolni dilgipa aro a·dokni gitcham Skotong Minister Dr. Mukul M. Sangma aro uni ka·rimska Dadenggre-ni MLA Rupa M Marak, Williamnagar-ni MDC Alphonsus R Marak, Damas-ni MDC Pardinand D. Shira , Rongrong-ni MDC Rinaldo K. Sangma aro Chadambe dolko dilengipa Richard M. Marak baksana Dr. Saljagringrang R. Marak aro gipin dilgiparang Goalgoan songo chadrapako man·e siangipa, Dilseng M Sangma sagini jik dedrang aro mahari ma·drangko reange grongeaha.

Dr. Mukul Sangma sianggipani nokdango poraienggipa demechik jean klass IX-o poraiengachim, uko nike, uni bilsi 25-onade dontonggija poraichina didian baksana poraianio dakchakna ku·rachakbaha aro kalimanio bak ra·e, gisikni gita bilgriani dongenchimoba, Nama Kattarang, Gitrangna Odai 147 Pod 3-ko poraie, ka·dimeataha aro chotchangijan Nokgipao bi·china ku·patiaha.

Ia ong·a obosta ba a·selona maidake sokataha, iani gimin dingtangmancha tom·na nanganin bang·aha, skango sorkariko chalaimittingo niamgri ro·ong bikotgipa quarry-rangko u·ina gita 2017 bilsio sason ka·na niam tariao pangchake dikdiksanade chipatahachim, unomitting rama jal·lang tarinan ro·ongrangko man·piljahachim, development-ni kamna ong·gijako dake rama namgijaona ja·rikgipakode namaona ra·banade, ‘transition period’ ine agana uko chagrongaha, rama jal·lang rikgipakon dongtongatna draatako manaha. Indaken ro·ongrangko man·jae, rama jal·lang riknan man·jaha, indiba iako dakna nangchongmota ine Dr. Sangma aganaha.

A·chik Jat gimik u·ie a·dok chiga nokgipako mahari ma·drang gimiksa, Nokma songa, Nokma saksande a·dok chigani nokgipa ong·ja, indioba basakobade ma·sioba ma·simikja dake banobade mahari ma·drangni palo Nokma sakan mahari ma·drangni palo mikbokani gape bilkon pale cha·a. A·dok chiga nokgipana chengon bil on·manjok uko Ma·gitcham Pagitchamrang matsramgipa atte gita sason ka·na bilrangko ja·dil su·e jakkalna man·na gita, India A·song jakgitel ong·a ja·manoba, Six Schedule-ni constitution-o bilko on·aha, 6-gipa Schedule-na bil on·gipa ramram ong·ja, a·dok chiga nokgipade maharirangsa ine Dr. Sangma aganangaha.

Rajako A·chikkuchi ‘Nokma’ minga Nokma Raja songa inesa agana, chengo chonmitingo Nokma songako nikbaa, Rajakon da·ode District Council office-osa songengjok, council office-o songaniara kraani ong·ja ine jegalatenba, A·chikni niam retio pangchake Nokmani sa·rao mela saldingo niam retio pangchakeming rai on·gipa mandekon man·na neng·engjok. Banobade a·dokna chigana on·gipa bilkon bame on·engama pale cha·engama ? Banobade draatako man·enga, ritchani ritcha border jolo nape dakait dakna ka·mikentako man·enga. Uni gimin napsrukbaenggipa rangko nambate jakkalna man·na gita, Meghalaya Maintenance of Public Oder-ko amend ka·aha. Nokmarangni sason ka·anio maiba dake saoba saniba A·king goreo naprorobae neng·nikaniko on·ode, bilsi 3 jailo donna man·a ian MPDA gita apsan niam, iani gimin dingtangmancha gimik political party-ko okame tom·aniko dakgen aro ianode party gri jatni gimin chanchina nangen.

Niam gri a·a patta dakgipa, angni ma·siani gitade, Benami patta bang·en donga, A·chik driver-ni bimingo patta taria, indiba nokgipade gipin jatsa indakgipa Assam border-o bang·a, jekai Ribhoi District, Mendipathar, Phillangkata, Jorabat, Khanapara. Uni gimin Meghalaya Prevention of Benami Act-koba Amend kataiaha aro Parliament-oba, Modi-ni chasongon passed ka·aha.

MRSSA 2016, (Meghalaya Residents Safety and Security,Act) ia niamo pangchake sawa napbaenga sawa re·angenga, uko sandina saobade namanaba re·baenga namgijanaba re·baenga, uni gimin Entry Exit point-na biaprangko nipiljok WGH-ni plain jolgita napbagipa Mankachar Aidoba, Goalpara aro NHG Dainadubi, EGH Taxation Check gate, Berubari gimikon a·a nipile ia niamrangko tarimanjok. An·ching Meghalaya-ode, darangba MRSSA-ni gimin agangrikgipa dongkuja NGO-rangba jrip dongenga da·ode, indiba Shillong-ode maina ia bilakgipa niamko jakkaljaenga ine golpotokenga, da·ororode an·chingni a·dok chigako ripingna mande jelaniko apsan dake donade ia niamchi rakkina chol ge·sa .
ILP-ko dabiani gimin, MRSSA-ko on·skaha, maina ILP-kode Parliament-osa niam tariana man·aia, State-de man·ja. ILP-na bateba namgipa niam rakgipa wagam dongipa niam chikjokode watgijagipa niamsa iako jakkalna nangen, election sokjokosan golpo ka·aiode chu·sokjawa aro jerangan dosi dongiparang ong·chim, uarangko niamo pangchake sastiko on·gen, bil-jakchi ong·gija sason ka·na aro sorkarini dakna nangipa kamkoba ta·rake dakchina didianiko on·gen, ineba Dr. Mukul Sangma aganangaha.