@ghdnews.in@

Tura, Dec 5, 2025: Wildlife Trust of India (WTI) aro Garo Hills Autonomous District Council (GHADC) bakrime, Bristibar salo Dr. Reddy’s Laboratories aro World Land Trust (WLT)-ni dakchakanichi dam 35 songrangna baten, Garo Hills-o donggipa dingtang dingtang songrangni Nokmarangna mande ra·aniko dakangaha.

West Garo Hills-o donggipa Nokrek National Park aro South Garo Hills-o donggipa Balpakram National Park-ni buring bolgrimrangko name ripingna WTI, batanggimin bilsi 20 mangonin GHADC aro State Forest Department baksa melie kamko ka·enga.

Ia Project-o 6753 hectare-ni a·arango dam 40 Village Reserves Forest (VRF)-rang donga ine u·ina man·aha. Iarangni gisepon diltugipa buring bolgrim jolrango mongmarangna rama watenga. Indake Project-ni gita hectare 600-na batgipa a·ao donggipa buring-bolgrimrangko simsakgija galchipe dongipako WTI nirok-simsakenga.

“VRFs-ko name ripingna ba donna gita Nokma aro uamangni maharirang an·tangtangni A·kingo donggipa biaprangko on·enba namgipa kamrangko ka·enga. An·tangtangni A·kingo donggipa a·dok-chigako ripinge uamang biodiversity-ko chel·chakan baksa mikkangchi an·tangtangni dedrang su·drangna uamangni a·a aro buring bolgrimrangko ripinge rakkienga.”

Ia tom·aniko GHADC-ni EM In-Charge Forest and Environment Henen R Sangma dilangaha. Uandake WTI-ni Trustee Emeritus Prof. P.C Bhattacharjee, CFO-ni Joint Secretary Rangkhu Sangma, GHADC-ni Joint Secretary Peter R Marak, WTI-ni Chief of Conservation aro Vice President Dr. Sandeep Kumar Tiwari dongpae bakko ra·angaha.

Garo Green Spine Conservation Project-ara Conservation Model ong·a aro global-ni gamchatgipa topic ong·a, WTI-ni a·sel iandakgipa chu·sokanirangko man·aha, unbaksana chu·sokanio Nokma aro jolni dilgiparangni dal·bea on·gilanirang donga ine Prof P.C.Bhattacharjee aganaha.

Iarangni gisepon songni Nokmarangba A·kingko ripingani bidingo chagronggipa neng·nikarangko aganangaha aro buring-bolgrimko name rakkianio WTI aro GHADC-ni dakchakanina mittelangaha.
Henen Sangma, Nokmarangko mikkangchiba buring-bolgrimrangko ripingiangchina, do·o-matrang aro buringo donggipa pilak jonturangko ripingna bang·bate VRF-ko bikotchina didiangaha.

Iarangni gisepon batanggimin bilsi 23 rangonin Garo Hills-ni biodiversity-ko ripingna dakchakengani gimin GHADC, WTI-ko de·mittelan baksa mande ra·ani Certificate-ko on·aha.

Tom·anio mikkangchi buring-bolgrimrang, do·o-matrang, pulrang aro pilak janggi gnanggipa dingtang dingtang rokomni jonturangko ripinge rakkina Resolution-ko tarie ku·mikchetangaha.

Indake tom·anio Selbalgre-ni Nokma Kremith Sangma, WTI-ni namgipa kamrangko de·mittelangha. Selbalgre songo buring bolgrimrangko ripingengani gimin matchok ari hurorang re·bapilengaha aro tipanggipa chiring-chibisikrangba tangpilengjok ine ua aganaha.